Project "Groenere en leefbaardere Rijksstraatweg"
Samenvatting
Herinrichting van de Rijksstraatweg in Leersum (RSW) is wenselijk voor vergroening, voor verminderen van de (geluids- en fijnstof) overlast en voor verbetering van de veiligheid. Het eigenaarschap van deze RSW ligt bij de Provincie. Als het dorp zelf niet met goede voorstellen komt, is de kans groot dat er weinig gaat veranderen. Daarom is het Dorpsnetwerk een project gestart dat moet leiden tot een voorstel vanuit Leersum dat bij de Provincie wordt ingediend. Het project wordt uitgevoerd door hogeschool afstudeerder Rebecca Wantenaar.
Aanleidingen voor het project
Na de valwind heeft het Dorpsnetwerk zich ingezet o.a. om zoveel mogelijk verloren gegane bomen op de Rijksstraatweg (RSW) terug te krijgen. Deze RSW is van de Provincie. Herplant van bomen aan de RSW is toen maar heel beperkt gelukt. En ook de ‘koppelkans’ om herplant van bomen te realiseren bij de werkzaamheden voor de doorfietsroute leverde zo goed als niets op. De Provincie verwees steeds naar het groot onderhoud in 2030/32: dan gaat het asfalt eraf en is er meer gelegenheid om ook herplant van bomen te doen. Daarnaast heeft de Provincie de bal bij het dorp gelegd: als wij aangeven welke parkeerplaatsen we bereid zijn in te leveren, dan wil de Provincie daar wel bomen herplanten.
Daarnaast heeft de Werkgroep Omgevingsplan Leersum zich erover gebogen welke ruimtelijke ordening aspecten er spelen in de komende 15-20 jaar, die de vitaliteit en leefbaarheid van Leersum ten goede komen.
Wat zijn de ideeën van het Dorpsnetwerk
De RSW speelt daarin een belangrijke rol. In grote lijnen ziet het Dorpsnetwerk kansen:
- om de RSW te vergroenen. Niet alleen de herplant van zoveel mogelijk (valwind) bomen die beeldbepalend zijn voor sfeer en aangezicht van Leersum. Maar ook om voor klimaatadaptatie: (1) de boomkroonbedekking te vergroten en daarmee hittestress tegen te gaan, en (2) een ontstening van met name parkeervakken om waterinfiltratie te verbeteren (i.p.v. zinloze afvoer van goed regenwater naar riool) en de sterk geasfalteerde/versteende RSW groener te maken.
- om de gezondheid van de omwonenden te verbeteren: minder fijnstof en minder geluidsoverlast. Nu is er voor elke woningbouw aan de RSW nog een ontheffing nodig van de Omgevingswet omdat de normen voor nieuwbouw lager liggen dan wat het verkeer nu produceert. Een oplossing lijkt de gehele RSW van 50 km/uur terug te brengen naar 30 km/uur. Dit geldt nu al voor vrijwel geheel Leersum, en is ‘het nieuwe normaal’ voor wegen binnenn de bebouwde kom.
- om de veiligheid op de gehele RSW te verbeteren, net zoals we dat al jaren proberen te realiseren op de Donderberg rotonde. Het terugbrengen naar een 30 km/uur gebied zal ook de veiligheid ten goede komen: je kan dan rustiger oversteken, in/uit-parkeren etc.
om de noord-zuid scheiding die de RSW nu oplevert, te verminderen. Met name in het centrum kan een herinrichting van de weg bevorderen dat het ‘oude’ centrum (rondom Kerkplein) en het nieuwe winkelcentrum meer één geheel gaan vormen.
Uitvoering project door hogeschool
Omdat de vrijwilligers van het Dorpsnetwerk de kennis noch de tijd hebben, is in samenspraak met de gemeente gezocht naar een samenwerking met een hogeschool. Hieruit kwam het afstudeerproject van Rebecca Wantenaar naar voren. Dit deed zij voor de laatste fase van haar studie Management van de Leefomgeving. Van februari t/m juni heeft zij een inventarisatie van de mogelijkheden opgesteld en een voorstel gemaakt dat Leersum aan de Provincie kan aanbieden. Zodat de Provincie tijdig dit kan opnemen in de plannen voor het groot onderhoud in 2030/32.
Omwonenden enquête
Het Dorpsnetwerk hecht veel belang aan wat de direct omwonenden (incl ondernemers) vinden:
- welke leefbaarheidsaspecten vinden zij zelf belangrijk en welke ideeën hebben zij zelf
- Wat vindt men van de ideeën die het Dorpsnetwerk heeft
- Is men bereid om parkeerplaatsen in de directe omgeving in te leveren voor een extra boom?
- Als er geen ruimte is voor een extra boom op de RSW, is men dan bereid om een boom te (laten) plaatsen op eigen terrein?
Daartoe heeft Rebecca samen met vrijwilligers van het Dorpsnetwerk in maart 2025 een deur-aan-deur enquête gehouden langs de RSW. Van de 170 relevante huisadressen heeft 55% meegedaan.
Terugkoppeling
Op 2 mei en 6 mei 2025 waren er inloopsessies in De Binder voor de omwonenden/ondernemers die aan de enquête hebben meegedaan. Daar kon men zien wat er met hun input is gedaan en aanvullende opmerkingen maken.
Op 27 juni 2025 is er een inwonersbijeenkomst in De Binder geweest, waarin het Dorpsnetwerk en Rebecca het concept voorstel hebben gepresenteerd. Er was unanieme steun voor dit voorstel. Na deze bijeenkomst verwerkt het Dorpsnetwerk de eventuele feedback, rond het voorstel af en gaat het naar de Provincie.